Sekty judeochrześcijańskie (i inne) w Polsce

Kościół katolicki traktuje Stary Zakon jako zamknięty, skończony raz na zawsze. Kalwin na całej linii cofnął się w tę zamarłą przeszłość, podniósł ją i wyrównał z Nowym Testamentem.

Jeszcze dalej poszli purytanie i „nowo- żydzi”, sekta, wyrosła w Polsce na gruncie przygotowanym przez arianów. Około 1570 r., nastąpił w obozie ariańskim rozłam. Większość sekciarzy odrzuciwszy dogmat o Trójcy Św. i przedwieczności Syna Bożego, oparła się o Nowy Testament, mniejszość uznała w Jezusie Chrystusie tylko jednego z proroków Jehowy i cofnęła się do Starego Testamentu, jako do niewygasłego, wieczystego źródła objawienia.

Odłam ten stał w ścisłym kontakcie z wybitnymi rabinami, którzy wówczas właśnie wytworzyli u nas szeroko znaną szkołę talmudystyczną i, korzystając z ogólnej anarchii religijnej, poczęli agresywnie zabierać głos w sprawach chrześcijańskich. W ten sposób powstała u nas sekta „judaizantów”, czyli „nowo-żydów”.

Na czele jej stanął ex-kaznodzieja kalwiński Daniel Bieliński. „Żydujący”, tj. heretycy z pierwszego wieku naszej ery, zarażeni żydowskim partykularyzmem, w niczym nie przypominają judaizantów z XVI w. i współczesnych. „Żydujący” z czasów apostolskich nosili piętno epigonów, judaizanci z epoki tzw. reformacji byli świadomymi bojownikami za sprawę żydowską, której śmiertelnego wroga widzieli w Kościele katolickim. Za czasów dyktatora Anglii Cromwella, jeden z wybitnych kaznodziei purytańskich Nathaniel Holmes – złożył publiczne oświadczenie, że pragnie stać się sługą Izraela i na kolanach służyć temu narodowi.